خیلی از ما در این مدت با اینترنت محدود ساختیم و سایتمون رو روی حالت «فقط زنده بودن» نگه داشتیم. اما حالا با وصل شدن اینترنت جهانی، یک خواب سنگین از سر سایت وردپرسی ما برداشته شده. اما عجله نکنید! به محض اتصال، سایت شما در معرض خطرات و فرصتهای جدیدی است. این چکلیست را گامبهگام انجام دهید تا یک «مهاجرت امن» از اینترنت ملی به اینترنت جهانی داشته باشید.
۱. ترمز دستی را بکشید: قبل از هر کاری بکآپ کامل بگیرید
اولین وسوسه این است که بلافاصله دکمه «بهروزرسانی» را بزنیم. وحشتناکترین اشتباه همین است.
· همین الان یک بکآپ کامل از فایلها و دیتابیس بگیرید. اگر افزونه بکآپگیرتان (مثل Duplicator یا UpdraftPlus) به مقصد ابری مثل گوگل درایو وصل نیست، فقط یک نسخه محلی روی هاست و دانلود روی کامپیوتر خودتان ذخیره کنید.
· این بکآپ، ترمز نجات شماست اگر همه چیز به هم ریخت.
۲. وردپرس را مثل یک پیاز پوست بکنید (به ترتیب بهروزرسانی کنید)
بهروزرسانیهای انباشته شده را یکجا انجام ندهید. این بزرگترین قاتل سایتهاست.
· مرحله اول: ابتدا تمام افزونهها و قالبها را غیرفعال کنید (نه حذف!). فقط یک قالب پیشفرض مثل Twenty Twenty-Four را فعال نگه دارید.
· مرحله دوم: هسته وردپرس را به آخرین نسخه بهروز کنید. این کار را از مسیر پیشخوان > بهروزرسانیها انجام دهید. اگر جهش نسخه زیاد بوده (مثلاً از ۵.۸ به ۶.۵)، بهتر است یکبار دیگر بعد از موفقیتآمیز بودن، دوباره روی دکمه بهروزرسانی کلیک کنید تا دیتابیس هم هماهنگ شود.
· مرحله سوم: قالب اصلیتان را بهروز کنید.
· مرحله چهارم: افزونهها را یکییکی و با فاصله ۳۰ ثانیه فعال و بهروزرسانی کنید و هر بار ظاهر و عملکرد سایت را چک کنید. این کار کمک میکند دقیقاً بفهمید کدام افزونه مقصرِ خرابی احتمالی است.
۳. در حوزه امنیتی، اسکن عمیق فراموش نشود
در این مدت، افزونههای امنیتی شما احتمالاً قادر به دریافت آخرین امضای بدافزارها از سرورهای خارجی نبودند. سایت شما مثل قلعهای است که نگهبانهایش خواب بودند.
· افزونه امنیتی خود (مثل Wordfence) را بهروز کنید و یک اسکن کامل Full Scan انجام دهید.
· حتماً بخش «Site Health» یا «سلامت سایت» وردپرس را چک کنید. تمام خطاهای بحرانی و پیشنهادها را بررسی کنید، بهخصوص آنهایی که مربوط به ماژولهای PHP یا REST API هستند.
۴. احیای قلب تپنده سایت: APIها و سرویسهای خارجی
بسیاری از امکانات سایت شما در این مدت نیمهجان کار میکردند. حالا باید احیا شوند:
· درگاههای پرداخت: یک تراکنش آزمایشی انجام دهید. مطمئن شوید افزونه زرینپال، بهپرداخت و… بهروز هستند و به سرورهای بانکی متصل میشوند.
· اساماس و ایمیل: یک ایمیل آزمایشی (مثلاً فرم فراموشی رمز) و پیامک تست بفرستید. سرویسهای ایمیل مثل MailChimp یا سرویسهای اساماس ایرانی حالا باید بهروز شوند و ارتباط امن (API) خود را دوباره چک کنند.
· گوگل و ابزارهای وبمستر:
· افزونه Site Kit by Google را نصب یا بهروز کنید و دوباره تأیید مالکیت را انجام دهید.
· به سرچ کنسول بروید و هر خطایی که در این مدت ثبت شده (مثل خطای خزیدن) را بررسی کنید. مهمترین بخش: نقشه سایت (Sitemap) را دوباره در سرچ کنسول ثبت کنید تا گوگل بداند سایت شما بیدار شده و محتوای بهروز دارد.
· آنالیتیکس را چک کنید که دادهها درست جمعآوری میشوند.
۵. تعویض روغن موتور: پاکسازی کش و CDN
در این مدت CDN های ایرانی مثل ابرآروان یا خارجی مثل Cloudflare احتمالاً نسخههای قدیمی و خراب سایت شما را کش کرده بودند.
· حافظه کش افزونه: تمام کشهای افزونههای کش (LiteSpeed, WP Rocket) را پاکسازی (Purge All) کنید.
· CDN: اگر از CDN استفاده میکنید، در پنل آن حتماً کش را خالی کنید و اگر دامنههای جدید اضافه کردهاید، تنظیمات DNS را یک دور چک کنید.
· مرورگر: این را به بازدیدکنندگان هم بگویید! بنویسید: «اگر سایت درست نمایش داده نمیشود، لطفاً با Ctrl+F5 مرورگرتان را بهروز کنید.»
۶. رسیدگی به فرزندخواندهها: قالبها و افزونههای نالشده و غیررسمی
بسیاری از صاحبان سایتها در این مدت به نسخههای غیررسمی و نالشده که با بدبختی از کانالها و وبسایتهای داخلی دانلود کردند، وابسته شدهاند.
· هشدار جدی: این افزونهها میتوانند درگاه نفوذ (Backdoor) داشته باشند. تا جای ممکن سعی کنید آنها را با نسخههای رایگان مخزن اصلی وردپرس جایگزین کنید یا نسخه قانونی بخرید. اسکن امنیتی روی این فایلها حساسیتش را بیشتر کنید.
۷. همگامسازی جهانی: زبان و ترجمهها
فایلهای ترجمه فارسی وردپرس و افزونهها ممکن است قدیمی شده باشند و رابط کاربری را درهمبرهم نشان دهند.
· از مسیر پیشخوان > بهروزرسانیها، در بخش «ترجمهها» گزینه بهروزرسانی را بزنید.
· افزونههای فارسی مثل «وردپرس فارسی» یا «بسته پارسی» را همگام کنید
۸. جراحی زیبایی: اصلاح ریسپانسیو و نمایش در موبایل
با بهروزرسانیهای جدید مرورگرها و خود وردپرس، ممکن است ظاهر سایت در گوشیهای جدید و نسخههای تازه Chrome یا Safari خراب شده باشد.
· بازبینی دستی: تکتک صفحات اصلی، برگهها و محصولات را با ابزار Inspect مرورگر (شبیهساز موبایل) چک کنید. روی آیفون و اندروید جدید تست بزنید.
· فونتها: فونتهای گوگل که در این مدت لود نمیشدند یا با تأخیر بالا میآمدند، حالا دوباره وصل شدهاند. ظاهر و خوانایی متون را بررسی کنید. اگر از فونت فارسی استفاده میکنید، یکبار cache font را در هاست یا CDN خود پاک کنید.
۹. گردگیری از خرابها: بررسی لینکهای شکسته و محتوای تاریخگذشته
ممکن است بعضی از سرویسهای خارجی که در سایت شما لینک شده بودند (مثل عکسها، نقشههای گوگل، اسکریپتها) یا کلاً از دسترس خارج شده باشند، یا حالا درست کار کنند.
· لینکهای داخلی و خارجی: افزونه Broken Link Checker را یکبار فعال کنید و یک دور کامل تمام لینکهای سایت را اسکن کنید. لینکهای مرده را ترمیم یا حذف کنید.
· محتوای Embed شده: اگر از ویدیوهای یوتیوب یا نقشه گوگل استفاده میکردید، یکبار پستها را باز کنید تا مطمئن شوید بلاکها دوباره به درستی رندر میشوند.
۱۰. نامه اعمال جراحی: به کاربران قدیمی سلام کنید
بعد از یک دوره خاموشی نسبی، کاربران شما ممکن است فراموشتان کرده باشند یا فکر کنند سایت غیرفعال شده.
· یک پست یا استوری منتشر کنید با این مضمون: «سایت ما بهروزتر و سریعتر از همیشه برگشت! چه محتوایی از دست دادید که الان جبران میکنیم؟»
· خبرنامه ایمیلی: اگر لیست ایمیلی دارید، یک خبرنامه کوتاه بفرستید و با یک تخفیف یا محتوای جذاب، کاربران را به سایت برگردانید. این کار سیگنال مثبتی به گوگل میدهد که سایت دوباره فعال و پویا شده است.
